وَ تَعْلَمَ انَّ نَواصِىَ الْخَلْقِ بِيَدِهِ . . . الخ . 198 و اين اشارهء لطيفه است به مقام تحقق به صحو بعد المحو كه كثراتْ حجاب جمال محبوب نباشند و قدرت و مشيت حق را نافذ و ظاهر در مرائى خَلقيّه بيند . و اين اذن كه در حديث شريف مذكور 92 است اذن تكوينى و سرايت باطن به ظاهر است . و در اين مقام ، سرّ « قدر » و حقيقت « أمر بين الامرين » در جميع مراحل ذاتيه و صفتيه و فعليه بر قلب سالك منكشف شود . و اين مختصر را گنجايش تفصيل نيست . وصل آخر : عَنْ مصْباحِ الشَّريعَةِ ، قالَ الصَّادِقُ ، عَليه السَّلامُ : مَعْنَى السَّلامِ فى دُبرِ كُلِّ صَلاةٍ الأمانُ ؛ اىْ ، مَنْ ادّى امْرَ اللَّه وَ سُنَّةَ نَبِيِّهِ ( ص ) خاشِعاً منْهُ قَلْبُهُ ، فَلَهُ الامانُ مِنْ بَلاءِ الدُّنْيا وَ بَراءَةٌ مِنْ عَذابِ الآخِرَةِ . وَ السَّلامُ اسْمٌ مِنْ اسْماءِ اللَّه تَعالى ، اوْدَعَهُ خَلْقَهُ لِيَسْتَعْمِلوُا مَعْناهُ في المُعامَلاتِ وَ الاماناتِ وَ الْإِضَافاتِ ، وَ تَصْديقِ مُصاحَبَتِهِمْ فيما بَيْنَهُمْ وَ صِحَّةِ مُعاشَرَتِهِمْ . وَ اذا ارَدْتَ انْ تَضَعَ السَّلامَ مَوْضِعَهُ وَ تُؤَدِّىَ مَعْناهُ فَاتَّقِ اللَّه ، وَ ليَسْلَمْ مِنْكَ دينُكَ وَ قَلْبُكَ وَ عَقْلُكَ ، وَ لا تُدَنِّسْهَا بِظُلْمَةِ المَعاصي ؛ وَ لتَسْلَمْ حَفَظَتُكَ ، لا تُبْرِمَهُمْ وَ لا تُمِلَّهُمْ وَ تُوحِشَهُمْ مِنْكَ بِسُوءِ مُعامَلَتِكَ مَعَهُمْ ، ثُمَّ صَديقُكَ ثُمَّ عَدُوُّكَ . فَانَّ مَنْ لَمْ يَسْلَمْ مِنْهُ مَنْ هُوَ الْأَقْرَبُ الَيْهِ فَالأَبْعَدُ اوْلى . وَ مَنْ لا يَضَعُ السَّلامَ مَواضِعَهُ هذِهِ ، فَلا سَلامَ وَ لا تَسْليمَ [ خ ل : سلم ] ، وَ كانَ كاذباً في سَلامِهِ وَ انْ افْشاهُ فِي الخَلْق . « 1 »

--> ( 1 ) - « امام صادق عليه السلام فرمود : معناى سلام در پايان هر نماز ، امان است ؛ يعنى هر كس امر خدا و سنت پيامبرش را با خشوع قلبى در مقابل خدا به جاى آورد ، از بلاى دنيا در امان و از عذاب آخرت بر كنار است . و « سلام » نامى از نامهاى خداوند تعالى است كه در ميان خلق خود به وديعت نهاده تا معنا و محتواى آن را در داد و ستدها ، امانت‌داريها و در روابط با هم ، و براى تأييد و تصديق هم‌نشينيها و صحّت آميزش و معاشرتشان به كار برند . اگر خواستى « سلام » را جاى خود نهى و ( حق ) معناى آن را ادا كنى ، بايد از خدا پروا كنى و دين ، و دل و عقلت از ( گزند و آسيب ) خودت در سلامت باشد و آنها را به تيرگى گناهان نيالايى ؛ و بايد فرشتگان نگهبانت را سلامت بدارى ، آنها را نيازارى و ملولشان نسازى و با بدرفتارى با ايشان آنان را از خود نترسانى ؛ آنگاه دوستت و سپس دشمنت ( بايد از جانب تو در سلامت باشند ) كه هر كس نزديكترين كس به او از دست او در سلامت نباشد ، به طريق اولى دورترين كس از او در سلامت نخواهد بود . و كسى كه سلام را در اين جايگاههايش ننهد ، ( او را ) نه سلامى است و نه تسليمى . [ نسخه : و نه سِلمى ] و در سلام گفتنش دروغ‌گو است هر چند بلند و آشكار در ميان مردم سلام بگويد . » مصباح الشّريعة ، باب 18 . بحار الأنوار ، ج 82 ، ص 307 ، « كتاب الصّلاة » ، باب 57 ، حديث 12 .